Türkiye’de yapay zekâ son iki yılda neredeyse her kurumun, her yöneticinin ve her sunumun ana başlığı haline geldi. Konferanslarda, panellerde ve sosyal medya paylaşımlarında “AI dönüşümü” sıkça dile getiriliyor. Ancak sahaya bakıldığında tablo daha farklı: Türkiye’de yapay zekâ hâlâ büyük ölçüde sunum aşamasında, üretim aşamasına geçebilmiş değil. Peki neden?
Sunum Var, Ürün Yok
Türkiye’de yapay zekâ çoğu zaman:
- slaytlarda,
- strateji belgelerinde,
- vizyon konuşmalarında
yer buluyor. Ancak bu vizyonların önemli bir bölümü somut ürün, çalışan sistem ya da ölçeklenebilir çözüm olarak karşılık bulamıyor. Yapay zekâ, çoğu kurum için bir araçtan çok itibar unsuru olarak görülüyor.
Risk Almayan Yapılar
Gerçek üretim:
- deneme–yanılma,
- hata toleransı,
- uzun vadeli yatırım
gerektiriyor. Türkiye’de hem kamu hem özel sektörde hâkim refleks ise “önce başkası denesin” yaklaşımı. Bu durum yapay zekâyı izlenen bir trend, fakat uygulanan bir araç olmaktan uzaklaştırıyor.
İnsan Kaynağı Değil, Yetki Sorunu
Türkiye’de yetkin mühendis, veri bilimci ve geliştirici sayısı az değil. Asıl problem, bu insanların:
- karar alma süreçlerine dahil edilmemesi,
- bürokratik katmanlarda sıkışması,
- üretim yetkisinin sınırlı olması.
Yapay zekâ üretimi, yalnızca teknik değil yönetsel cesaret meselesi.
Sonuç
Türkiye yapay zekâyı konuşuyor, anlatıyor ve izliyor.
Ancak üretim için gerekli olan:
- veri disiplini,
- süreç tasarımı,
- uzun vadeli bakış
henüz yaygın değil.
Yapay zekâ üretimi bir teknoloji meselesi değil; bir yönetim ve zihniyet meselesi.
